ابزاری که در احضار ارواح در قرن نوزدهم به کار می‌رفت، چگونه به یکی از ماندگارترین نمادهای علوم غریبه در فرهنگ عامه تبدیل شد؟
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، تخته ویجا (Ouija)، چه به عنوان ابزاری برای احضار روح، چه بازی ترسناک در مهمانی‌های شبانه (پژم) و چه دست‌مایه‌ای در فیلم‌های ترسناک، از اواخر قرن نوزدهم بخشی از فرهنگ آمریکایی بوده است. این دستگاه به‌ظاهر ساده که الفبا، اعداد و یک تخته‌چوبِ لغزان (پلَنشت) را در خود دارد، وعده چیزی خارق‌العاده را می‌دهد؛ راهی برای افراد عادی جهت ارتباط با دنیای ارواح.
تخته ویجا از کجا آغاز شد؟
تخته‌های ویجا در بستر روح‌گرایی پدیدار شدند؛ باوری که براساس آن، زندگان می‌توانند با مردگان ارتباط برقرار کنند. اگرچه باورهای روح‌گرایانه هزاران سال قدمت دارند، روح‌گرایی در اواسط قرن نوزدهم به عنوان جنبشی در ایالات متحده اهمیت و نفوذ بیشتری پیدا کرد؛ به‌ویژه در دوران جنگ داخلی آمریکا و سال‌های پس از آن، زمانی که بسیاری از آمریکایی‌ها در سوگ عزیزان‌شان بودند.
در سال ۱۸۴۸، دو خواهر نوجوان به نام‌های مگی و کیت فاکس ادعا کردند که می‌توانند با روحی ارتباط برقرار کنند که صداهای تق‌تقِ مرموز و توضیح‌ناپذیری در خانه آن‌ها در هایدسویلِ نیویورک ایجاد می‌کرد. خواهران فاکس به چهره‌هایی مشهور تبدیل شدند و با مدیریت خواهر بزرگ‌ترشان، لیا، به شهرهای مختلف کشور سفر کردند تا توانایی خود را به نمایش بگذارند. موفقیت آن‌ها به گسترش جنبش نوپای روح‌گرایی کمک کرد و افراد دیگری که «مدیوم» یا واسطه نامیده می‌شدند ــ کسانی که ادعا می‌کردند می‌توانند میان زندگان و مردگان ارتباط برقرار کنند ــ نیز برگزاری جلسات احضار ارواح را آغاز کردند.
مری تاد لینکلن، بانوی اول آمریکا، ازجمله افرادی بود که به روح‌گرایی گرایش پیدا کردند. او در جلسات احضار ارواح شرکت می‌کرد و حتی میزبان چنین جلساتی در کاخ سفید بود.
مدیوم‌ها برای برقراری ارتباط با ارواح از روش‌های گوناگونی استفاده می‌کردند؛ ازجمله روشی موسوم به «چرخاندن میز». در این روش، شرکت‌کنندگان دست‌های خود را روی میز می‌گذاشتند و هم‌زمان حروف الفبا را صدا می‌زدند؛ به این امید که روح با تکان دادن میز، حروف موردنظر را انتخاب کند و کلمات را بسازد.
در سال ۱۸۸۶، روزنامه‌ها از رواج ابزاری تازه در اردوگاه‌های روح‌گرایان در ایالت اوهایو خبر دادند؛ ابزاری که ارتباط با جهان ماوراءطبیعی را سرعت می‌بخشید. این وسیله که «تخته سخن‌گو» نام داشت، از یک صفحه چوبی شامل حروف و اعداد و قطعه‌ای به نام «پلنشت» تشکیل شده بود.
برای استفاده از این تخته، معمولاً دو نفر یا بیشتر نوک انگشتان خود را به‌آرامی روی پلنشت می‌گذاشتند و پرسشی مطرح می‌کردند. سپس به نظر می‌رسید که پلنشت روی تخته حرکت می‌کند و با اشاره به حروف، یکی پس از دیگری، کلمات را می‌سازد؛ همچنین اعداد یا پاسخ‌هایی مانند «بله» و «خیر» را نشان می‌دهد.
و با استفاده از تخته ویجا، به صورت گروهی مشغول احضار ارواح هستند؛
درحالی‌که جمعی از زنان و مردان جوان آن‌ها را تماشا می‌کنند.
عکس از مجموعه مونتیفرائولو / گتی ایمیجز
تخته‌های سخن‌گو چگونه به کالایی تجاری تبدیل شدند؟
چارلز کنارد، تاجر اهل بالتیمور، فرصتی برای تولید و عرضه نسخه‌ای از «تخته‌های سخن‌گو» دید تا از علاقه آمریکایی‌های سوگوار به روح‌گرایی بهره ببرد. کنارد با همکاری ای. سی. رایشه، متصدی کفن‌ودفن و همسایه‌اش، نمونه اولیه‌ای از این وسیله را ساخت؛ اما خیلی زود رایشه را از این همکاری کنار گذاشت. او درعوض، گروهی از سرمایه‌گذاران را گرد هم آورد و شرکت «کنارد نوولتی» را تأسیس کرد.
یکی از این سرمایه‌گذاران، الیجاه باند، وکیل اهل بالتیمور بود که تغییراتی در این وسیله ایجاد کرد و در سال ۱۸۹۰ درخواست ثبت اختراع آن را ارائه داد. او حقوق اختراع را به کنارد و یکی دیگر از سرمایه‌گذاران، ویلیام اچ. اِی. ماوپین، واگذار کرد.
براساس روایتی که به افسانه‌ای درباره منشأ نام این وسیله تبدیل شده است، هلن پیترز، مدیوم و خواهر همسر باند، از تخته خواست نامی برای خود انتخاب کند و تخته واژه «ویجا» را نشان داد. گفته می‌شود وقتی از معنای این کلمه پرسیدند، پلنشت حروفی را نشان داد که عبارت «بخت خوب» را می‌ساختند.
روایت دیگری می‌گوید پیترز گردنبندی به گردن داشت که تصویر زنی روی آن نقش بسته بود و واژه «ویجا» زیر تصویر نوشته شده بود. برخی پژوهشگران معتقدند آن زن ممکن است ماریا لوئیز رامی، نویسنده‌ای باشد که با نام مستعار «اویدا» شناخته می‌شد؛ نامی که احتمال دارد اشتباه خوانده شده باشد.
سرانجام، در ۱۰ فوریه ۱۸۹۱ [۲۱ بهمن ۱۲۶۹]، پس از آن‌که پیترز کارکرد معنوی این تخته را برای یکی از مسئولان ثبت اختراع به نمایش گذاشت، درخواست ثبت اختراع آن پذیرفته شد.
اگرچه کاربران ممکن است احساس کنند پلنشت خودبه‌خود حرکت می‌کند، پژوهشگران این حرکت را به «اثر ایدئوموتور» نسبت می‌دهند؛ پدیده‌ای که در آن فرد بدون آگاهی از حرکات خود، انقباض‌ها و حرکت‌های عضلانی کوچک و ناخودآگاهی انجام می‌دهد.
منبع عکس: دنور پست از طریق گتی ایمیجز
تخته‌های ویجا چگونه محبوب شدند؟
تخته ویجا از همان زمان عرضه، با استقبال گسترده‌ای روبه‌رو شد. این وسیله برای طیف‌های مختلف مردم جذاب بود؛ افرادی که می‌خواستند بدون کمک مدیوم‌ها با ارواح ارتباط برقرار کنند.
محبوبیت این وسیله پس از جنگ‌های ویرانگر، به‌ویژه جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم، افزایش چشمگیری یافت. موج دیگری از استقبال از تخته ویجا پس از آن شکل گرفت که شرکت پارکر برادرز در سال ۱۹۶۶ حقوق این محصول را خریداری کرد؛ دوره‌ای که با جنگ ویتنام هم‌زمان بود.
با این حال، تخته ویجا تا سال ۱۹۷۳ به طور گسترده به عنوان وسیله‌ای ترسناک شناخته نمی‌شد. در آن سال، این تخته به یکی از عناصر اصلی داستان فیلم جن‌گیر (The Exorcist) تبدیل شد؛ فیلمی که نقش مهمی در پیوند خوردن تخته ویجا با ترس و امور ماوراءطبیعی در فرهنگ عامه داشت.
منبع: www.history.com
۲۵۹
کد مطلب 2288886
-
تخته احضار روح از کجا آمد؟
-
چگونه دکتر مصدق انگلیس را در شورای امنیت شکست داد؟
-
صادق هدایت و رفقا در یک رستوران خارج از شهر / عکس
-
راز لباس عروس زرد الیزابت تیلور؛ ازدواج جنجالی با ریچارد برتون + عکس
-
صادق هدایت و رفقا در یک رستوران خارج از شهر / عکس
-
راز لباس عروس زرد الیزابت تیلور؛ ازدواج جنجالی با ریچارد برتون + عکس