اختلال در کشتیرانی در پی جنگ ایران، کشورهای خاورمیانه را به سمت جاده، راهآهن، خط لوله و حتی مسیرهای جدید فیبر نوری سوق داده و در حال تغییر نقشه تجارت منطقه است.
همشهری آنلاین – گروه سیاسی: از کامیونهای عراق و ترکیه تا خطوط ریلی ایران و پروژههای انتقال نفت، جنگ ایران وابستگی تاریخی خاورمیانه به مسیرهای دریایی را به چالش کشیده است؛ هرچند مسیرهای زمینی هنوز از نظر هزینه و ظرفیت با دریا فاصله زیادی دارند.
اختلال در تردد کشتیها از تنگه هرمز، تجارت منطقه را وارد مرحله تازهای کرده است؛ مرحلهای که در آن نه فقط جاده و راهآهن، بلکه مرزهای زمینی، خطوط لوله و حتی مسیرهای دریایی جایگزین به عناصر اصلی امنیت اقتصادی تبدیل شدهاند.
ایران بیش از دیگر کشورهای منطقه به سمت استفاده از مرزهای زمینی حرکت کرده است. فایننشال تایمز در گزارشی که ۱۸ سپتامبر منتشر کرد، نوشت بیش از ۸۰ درصد تجارت دوطرفه ایران پیش از جنگ از طریق بنادر جنوبی انجام میشد، اما اکنون بخش قابل توجهی از این تجارت به سمت مرزهای زمینی تغییر مسیر داده است.
مرز گوربولاک ترکیه با ایران به یکی از نقاط مهم این تغییر تبدیل شده است. طبق دادههای گمرکی ایران، واردات از این مرز در ۵ ماه منتهی به ۱۲ اوت ۲۵۰ درصد افزایش یافته و شمار کامیونهای عبوری از ترکیه به ایران به حدود ۵۰۰ دستگاه در روز رسیده است؛ رقمی که حدود ۳۰ درصد بیشتر از سال گذشته است. تجارت دوجانبه ایران و ترکیه نیز در نیمه نخست سال ۱۹ درصد افزایش یافته و به ۳.۲ میلیارد دلار رسیده است.
اما افزایش تردد جادهای به معنای جایگزینی ساده دریا نیست. یک صف کامیونها در مرز گوربولاک تا ۷ کیلومتر کشیده شده و رانندگان از انتظارهای طولانی سخن میگویند. در برخی مسیرها این مشکل شدیدتر است؛ یک راننده ایرانی در مرز دوغارون با افغانستان در اواسط ژوئن ۲۳ روز منتظر مانده بود. فایننشال تایمز همچنین گزارش داده انتقال تجارت ایران و چین از دریا به مسیر زمینی میتواند سالانه حدود ۱۸ میلیارد دلار هزینه اضافی ایجاد کند.
از سوی دیگر، اتفاقات اخیر نشان داده حتی مسیرهای جایگزین نفت نیز از جنگ مصون نیستند. حمله به خط لوله شرق ـ غرب عربستان باعث شد این مسیر که برای دور زدن هرمز طراحی شده، از مدار خارج شود. آسوشیتدپرس گزارش داده این خط لوله هزار و ۲۰۰ کیلومتری پیش از توقف، امکان انتقال حدود ۲.۶ تا ۴ میلیون بشکه نفت در روز به ساحل دریای سرخ را داشت و تعمیر آن ممکن است ۳ تا ۵ هفته طول بکشد.
در نتیجه، مسئله فقط «جایگزین کردن هرمز» نیست؛ بلکه جنگ در حال آشکار کردن آسیبپذیری زنجیرهای از کریدورهای منطقه است. حتی تنگه بابالمندب نیز با گسترش درگیری یمن در معرض فشار قرار گرفته است. رویترز در ۱۸ سپتامبر گزارش داد تنها ۴ کشتی کالایی در روز پنجشنبه از هرمز عبور کردهاند، در حالی که میانگین ۱۰ روزه ۱۶ کشتی بوده است؛ در بابالمندب نیز تردد به ۲۳ کشتی رسید که پایینتر از میانگین ۲۶ کشتی در ۱۰ روز گذشته بود.
بنابراین، تحول تازه در خاورمیانه نه صرفا احیای راههای زمینی، بلکه رقابت و بازآرایی همزمان چند کریدور تجاری و انرژی است؛ مسیری که جنگ، هزینه استفاده از آن و اهمیت راهبردی هر یک را به شکل محسوسی تغییر داده است.
کد خبر 1069724
-
پاسخ تند بقایی به ادعای آمریکا درباره خرید مقامات ایرانی در نیویورک
-
وزیر کشور پاکستان به تهران سفر میکند | موضوع یمن و عربستان مطرح است
-
این سعودی است که به کعبه حمله میکند
-
اعتراف به قدرت ایران توسط عالیترین مقام نظامی فرانسه
-
نقشه مسیرهای تجاری خاورمیانه؛ از تنگه هرمز تا راههای زمینی جایگزین
-
تارتار این ۴ بازیکن جدید را برای پرسپولیس میخواهد | لیست خرید جذاب سرخها
-
خوش خبرهای امروز | از کاهش قیمت اقلام اساسی تا ورود اتوبوسهای جدید به پایتخت | اینفوگرافیک
-
از جنگ انتخابی ترامپ تا گرانی پیاز و بنزین برای ۲ میلیارد نفر
-
راز کشف ۵ جسد در پونک چطور فاش شد؟ + عکس مقتولان
-
چرا نسل زد پیرتر به نظر میرسد؟
-
حضور رییس جمهور در رزمایش ۳۱۳ هزار تفری جانفدایان ایران
-
ترفند سعودیها برای خلاصی از ضربات کاری یمنیها
-
بازداشت تعدادی از ماموران نیروی انتظامی ؛ قوه قضائیه اطلاعیه داد | فرمانده پلیس آذربایجانشرقی: این ماموران در وضعیت «انتظار خدمت» قرار داده شدند
-
در جنگ علیه ایران گیر افتادهایم | تنها «گزینههایی بد» موجود است
-
ما در درگیری که منجر به بسته شدن تنگه هرمز شد، نقشی نداشتیم | اما با پیامدهای آن زندگی میکنیم | هیچ توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز وجود ندارد
-
عروس داماد با کلاشینکف در خیابانهای تهران ؛ ماجرا چیست؟
-
انهدام ۲ پهپاد «امکیو ۱» آمریکا با قابلیت حمل موشکهای «هلفایر»
-
ذوقزدگی علی پروین از پرسپولیس مهدی تارتار | ما امسال قهرمان میشویم | این پرسپولیس، من را یاد دهه ۶۰ میاندازد | فقط ۵ بازیکن پرسپولیس را میشناسم
-
تارتار این ۴ بازیکن جدید را برای پرسپولیس میخواهد | لیست خرید جذاب سرخها
-
ترامپ برای پایان دادن به درگیری با ایران در نزدیکترین زمان ممکن تلاش میکند
-
ورود سامانه بارشی جدید به کشور از امروز | بارش در ۵ استان | شمالی ها از شنبه منتظر باشند
-
بیرانوند بعد از سربازی در استقلال؟ | فرش قرمز آبیها برای خداحافظی!
-
اتوبوسها رسید، محاصره شکست
-
ادعای جدید ترامپ درباره زمان پایان جنگ؛ ایرانی ها تماس گرفتند…!
-
ورود ۳۱ اتوبوس دوکابین به کشور در شرایط جنگی
-
جنگ با ایران همین فردا باید تمام شود | همه به دنبال توافق با ایران هستند
-
آمریکا بر سر دوراهی | خبر مهم درباره درخواست عربستان تایید شد | نقش تهران در تصمیمات نظامی یمنیها | اخطار به کشور اروپایی
-
فوری؛ اسرائیل در وضعیت آمادهباش حداکثری قرار گرفت